Η αποπροσωποποίηση του εργοδότη.
Από τις νέες τεχνολογίες και την αλγοριθμική διοίκηση μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη.
Το κεντρικό πρόβλημα
Η έρευνα εξετάζει πώς η αυτοματοποίηση και η αλγοριθμική διοίκηση μεταβάλλουν την άσκηση του διευθυντικού δικαιώματος: από την πρόσληψη και την κατανομή εργασίας έως την αξιολόγηση, την επιτήρηση και τις αποφάσεις που επηρεάζουν την εργασιακή σχέση. Το κεντρικό της ερώτημα είναι ποιος παραμένει νομικά υπεύθυνος όταν η εργοδοτική απόφαση λαμβάνει τη μορφή αλγοριθμικής λειτουργίας.
Η μελέτη τοποθετεί το φαινόμενο της «αποπροσωποποίησης» σε ιστορική συνέχεια: από την προσωπική εργοδοτική διεύθυνση και τις βιομηχανικές μορφές οργάνωσης έως τη σημερινή κατανομή αποφάσεων σε εταιρικά, ψηφιακά και αλγοριθμικά συστήματα. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο τεχνικό. Αφορά τη διατήρηση του προστατευτικού ρόλου του εργατικού δικαίου όταν ο φορέας που ασκεί την εξουσία καθίσταται λιγότερο ορατός στον εργαζόμενο.
Τι εξετάζει
Η πρώτη ενότητα μελετά την ψηφιακή εργασία και την απασχόληση μέσω πλατφορμών, την τηλεργασία, την αλγοριθμική διοίκηση και τις συνέπειες των αυτοματοποιημένων αποφάσεων. Εξετάζονται η προστασία προσωπικών δεδομένων, η ανθρώπινη εποπτεία, το ρυθμιστικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα συλλογικά εργασιακά δικαιώματα.
Η δεύτερη ενότητα διερευνά το ίδιο το πρόσωπο του εργοδότη: πώς ιστορικά μετασχηματίστηκε το διευθυντικό δικαίωμα, πώς διαχέεται η εργοδοτική εξουσία σε οργανωτικά ή τεχνικά δίκτυα και με ποια κριτήρια εξακολουθεί να θεμελιώνεται η νομική ευθύνη.
Βασικό συμπέρασμα
Η βασική θέση της μελέτης είναι ότι η τεχνολογική διαμεσολάβηση δεν εξαλείφει την εργοδοτική ιδιότητα και ευθύνη. Ο αλγόριθμος λειτουργεί ως τεχνικό μέσο άσκησης εξουσίας· δεν υποκαθιστά αυτοτελώς τον φορέα της εργασιακής σχέσης. Για τον λόγο αυτό, η διαφάνεια, η δυνατότητα αμφισβήτησης των αποφάσεων, η ανθρώπινη εποπτεία και η συλλογική προστασία αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
Η μελέτη αναδεικνύει ως κρίσιμες κατευθύνσεις την ενίσχυση της διαφάνειας, τη δυνατότητα εξήγησης και ελέγχου αλγοριθμικών αποφάσεων, τη συμμετοχή των εργαζομένων και την προσαρμογή των συλλογικών μηχανισμών προστασίας.
Πρωτογενής πηγή
Το πλήρες κείμενο είναι διαθέσιμο μέσω του ιδρυματικού αποθετηρίου Πέργαμος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Η παρούσα σελίδα είναι ενημερωτική παρουσίαση και δεν υποκαθιστά την ανάγνωση της εργασίας ή τον έλεγχο της εκάστοτε ισχύουσας νομοθεσίας.
Η μελέτη και σε οπτική παρουσίαση.
Μια οπτική εισαγωγή στα βασικά ερωτήματα της έρευνας: πώς οι αλγόριθμοι μετασχηματίζουν τη διεύθυνση της εργασίας, ποιος ασκεί την εργοδοτική εξουσία και πού θεμελιώνεται η ευθύνη.