پژوهش دانشگاهی

پژوهش و هوش مصنوعی.

در نقطهٔ تلاقی حقوق کار، فناوری‌های دیجیتال و حمایت از حقوق بنیادین.

پرسش محوری پژوهش

وقتی الگوریتم تصمیم می‌گیرد، چه کسی پاسخ‌گوست؟

این پژوهش بررسی می‌کند که خودکارسازی و مدیریت الگوریتمی چگونه شیوهٔ اعمال اختیارات مدیریتی کارفرما را، از استخدام و تقسیم کار تا ارزیابی عملکرد، نظارت و تصمیم‌های اثرگذار بر رابطهٔ کار، دگرگون می‌کنند. پرسش اصلی این است که وقتی تصمیم کارفرما از طریق یک فرایند الگوریتمی گرفته می‌شود، مسئولیت قانونی همچنان بر عهدهٔ چه کسی است.

استدلال پایان‌نامه آن است که استفاده از فناوری نه جایگاه حقوقی کارفرما را از میان می‌برد و نه او را از مسئولیت‌های قانونی‌اش معاف می‌کند. الگوریتم ابزاری فنی برای اعمال اختیار است و به‌خودی‌خود جای شخص یا نهادی را که در رابطهٔ کار مسئولیت دارد نمی‌گیرد. از این‌رو، شفافیت، امکان اعتراض به تصمیم‌ها، نظارت انسانی و حمایت‌های جمعی اهمیتی ویژه می‌یابند.

آشنایی با پایان‌نامه →
خودکارسازی ممکن است شیوهٔ اعمال اختیار مدیریتی را تغییر دهد، اما ضرورت شناسایی شخص یا نهادی را که مسئول این اعمال اختیار است از میان نمی‌برد.
محورهای پژوهش

سه حوزهٔ به‌هم‌پیوستهٔ پژوهش.

۰۱ / کار

مدیریت الگوریتمی

استخدام، ارزیابی، نظارت، ساعات کار و تصمیم‌گیری خودکار.

۰۲ / مسئولیت

غیرشخصی‌شدن کارفرما

پراکندگی اختیارات مدیریتی و شناسایی شخص یا نهادی که مسئولیت قانونی بر عهدهٔ اوست.

۰۳ / حقوق

قانون‌اساسی‌گرایی دیجیتال

اصل حمایت بیشتر از حقوق بنیادین، قدرت عمومی و قدرت دیجیتال در دست اشخاص خصوصی.

منبع

متن کامل پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد.

«غیرشخصی‌شدن کارفرما: از فناوری‌های نو و مدیریت الگوریتمی تا هوش مصنوعی» — آتن، دسامبر ۲۰۲۵.

ویدئوی توضیحی

تماشای ویدئوی معرفی پژوهش.

این پژوهش در ویدئویی کوتاه نیز معرفی می‌شود که بر مدیریت الگوریتمی و مسئولیت‌های قانونی کارفرما تمرکز دارد.